تفکر انتقادی: هنر تفکر شفاف (ویژگی ها، اهمیت و راه های تقویت این مهارت)


زمان مطالعه: 6 دقایق

استادی داشتم که همیشه سر کلاس، مخصوصاً وقتی می‌خواستیم مقالات مختلف را بخوانیم و مرور کنیم، می‌گفت: «هر چیزی را که می‌شنوید قبول نکنید، همه چیز را تحلیل کنید، باید تفکر انتقادی تو داری.”

تفکر انتقادی یکی از عباراتی است که احتمالاً این روزها بیشتر از گذشته می شنویم. اگرچه این نوع تفکر به زمان سقراط فیلسوف یونان باستان برمی گردد، اما اهمیت آن در زندگی مدرن ما بسیار مهم است. تا جایی که حتی موسسه ای به نام او ایجاد شده است!

بنابراین خالی از لطف نیست که در این مقاله از مجله بوکاپو به تفکر انتقادی می پردازیم، با ماهیت و ویژگی های آن آشنا می شویم و راه هایی برای تقویت آن می یابیم. تا پایان این مقاله تفکر انتقادی با ما همراه باشید.

با 5 ویژگی اساسی تفکر انتقادی آشنا شوید

تفکر انتقادی به معنای تحلیل و بررسی کامل حقایق و شواهد همراه با درک کامل و عمیق یک سوال یا مشکل است. فرآیند تفکر انتقادی شامل مراحل یا ویژگی هایی مانند جمع آوری اطلاعات، پرسیدن سؤالات معنی دار و دقیق و بررسی همه راه حل ها است.

به عبارت دیگر، تفکر انتقادی یعنی داشتن توانایی تجزیه و تحلیل فعال و دقیق اطلاعات و رسیدن به یک قضاوت منطقی. باید با بررسی تمامی اطلاعات و داده ها، حقایق و مشاهده تمامی شواهد و پدیده ها به این قضاوت رسید.

فردی که بر اساس اطلاعات و ارزیابی های جامع نقادانه فکر می کند، به نتایج منطقی و مستدل می رسد و می تواند اطلاعات مفید را از بی فایده برای حل مشکل تشخیص دهد. این افراد قادرند:

  • ارتباط منطقی بین ایده ها، افکار و پدیده ها را به خوبی درک کنید.
  • بحث ها و مناظره های منطقی را تشکیل داده و ارزیابی کنید.
  • تشخیص تناقضات، مغالطات و خطاهای منطقی.
  • مشکلات و مسائل را به صورت سازمان یافته حل کنید.
  • باورها و افکار خود را بدون تعصب بررسی و ارزیابی کنید.

بنابراین تفکر انتقادی مهارتی است که داشتن آن در شرایط سخت زندگی و مقابله با چالش ها بسیار مهم است. این طرز فکر، برخلاف آنچه از نامش پیداست، به معنای بدبینی، انتقاد مداوم یا انتقاد از دیگران نیست. بلکه به معنای ارزیابی اطلاعات به دور از هرگونه سوگیری یا خوش بینی و بدبینی است.

خواندن کتاب هنر شفاف اندیشیدن می تواند به شما کمک کند بهتر فکر کنید و بهتر زندگی کنید. خلاصه این کتاب را در سایت بوکاپو بخوانید.

خلاصه کتاب هنر شفاف اندیشیدن

مجموعه ای از خطاهای شناختی ذهن انسان

رولف دوبلی

در 27 دقیقه بخوانید

تفکر انتقادی دارای 5 مولفه یا ویژگی مهم است که ارکان این نظام تفکر را تشکیل می دهد. این ویژگی ها عبارتند از:

چشم انداز

مشاهده دقیق اولین رکنی است که برای داشتن تفکر انتقادی باید رعایت شود. ناظران (کسانی که از نزدیک می بینند و به جزئیات توجه می کنند) می توانند مشکل را سریعتر و دقیق تر از دیگران شناسایی کنند.

علاوه بر این، این افراد زودتر از دیگران می فهمند که چرا مشکل به وجود آمده و علت آن چیست. حتی ممکن است این افراد با دیدن مجموعه عواملی که در وقوع یک رویداد نقش دارند و بر اساس تجربه خود، وقوع آن رویداد را پیش بینی کنند.

تجزیه و تحلیل

پس از مشاهده دقیق و شناسایی مسئله، مرحله دوم تفکر انتقادی، داشتن مهارت های تحلیلی است. توانایی تحلیل و ارزیابی صحیح و مؤثر یک موقعیت یا مشکل مستلزم جمع آوری و استفاده از تمام اطلاعات و داده های مرتبط است.

برای بررسی کامل، باید تمام شواهد و یافته ها را بدون پیش داوری جمع آوری کنید و با پرسیدن سوالات درست در مورد اطلاعات از معتبر و قابل اعتماد بودن آنها مطمئن شوید.

نتیجه

اگر از دو مرحله قبل سربلند بیرون بیایید به مرحله سوم تفکر انتقادی می رسید که مرحله نهایی است. در واقع در این مرحله با نتایج و شواهد مراحل قبل نتیجه گیری می کنید و بر اساس مشاهدات، ارزیابی ها، تجربیات و حتی آزمایشات خود، نظر، قضاوت یا نتیجه گیری نهایی خود را اعلام می کنید.

به عنوان مثال، پزشک ابتدا بیمار خود را به دقت معاینه می کند، شرح حال کامل و دقیق از او می گیرد، سپس آزمایشات مربوطه را می طلبد و نتایج آن ها را تجزیه و تحلیل می کند و در نهایت با توجه به همه این موارد و تجربه قبلی، تشخیص ها قطعی می شود.

برقراری ارتباط

داشتن مهارت های ارتباطی یکی از ضروریات تفکر انتقادی است. اهمیت ارتباط مؤثر و مناسب در این است که افراد بتوانند به درستی موضوع و مشکل، مشاهدات و ارزیابی های خود و در نهایت تصمیم و نتیجه گیری نهایی خود را بیان کنند و با ایجاد تعامل مناسب از نظرات و همکاری دیگران بهره مند شوند.

حل یک مشکل

گام نهایی در تفکر انتقادی پس از شناسایی، گردآوری شواهد و ارزیابی، نتیجه گیری و انتخاب راه حل مناسب، اجرای راه حل و حل مسئله است.

در این مرحله باید بتوانید راه حل مناسب را انتخاب کنید، مراحل رسیدن به آن را انتخاب کنید و هر مرحله را طبق یک برنامه ریزی دقیق اجرا کنید.

راه های تقویت تفکر انتقادی چیست؟

در این بخش به ارائه چند روش مناسب برای تقویت مهارت تفکر انتقادی می پردازیم.

  • خودآگاهی خود را تقویت کنید.

در سیستم اعتقادی خود تجدید نظر کنید سعی کنید از دلایل و انگیزه های پشت رفتار خود آگاه باشید. هرچه خودتان را بهتر بشناسید، بیشتر در باورهایتان غوطه ور شوید و شروع به ارزش گذاری برای خود کنید، در کشف رفتارها و مسائل بیرونی موفق تر خواهید بود.

  • جامع و آینده نگر باشید.

در مواجهه با موقعیت ها و مشکلات مهم، سعی کنید از همه جهات به مشکل نگاه کنید، خود را به جای دیگران قرار دهید، سعی کنید دیدگاه آنها را نسبت به این مشکل و پیامدهای مثبت و منفی هر راه حلی که به ذهنتان می رسد را درک کنید. . بررسی.

  • شنونده خوبی باشید

علاوه بر مشاهده دقیق، گوش دادن دقیق نیز یکی از مهارت های فردی است که می خواهد تفکر انتقادی را تقویت کند. هر چه بیشتر و بهتر گوش کنید، اطلاعات بهتری به دست خواهید آورد، احساسات و افکار دیگران را بهتر درک خواهید کرد و تعاملات سازنده تری خواهید داشت.

  • پرسشگر باشید.

از قدیم گفته اند که «ندانستن اشتباه نیست، نپرسیدن اشتباه است». از پرسیدن نترسید و سعی کنید سوالات خود را به خوبی برای موقعیتی که با آن روبرو هستید تنظیم کنید. سعی کنید با طرح سوالات مختلف از ابعاد یک موضوع و نظرات دیگران آگاه شوید.

راهنمای تفکر انتقادی به هنر پرسیدن سوالات دقیق و مرتبط می پردازد. خلاصه این کتاب را حتما در سایت بوکاپو بخوانید.

خلاصه کتاب راهنمای تفکر انتقادی

پرسیدن سوالات مناسب

نیل براون و استوارت ام. کلی

در 51 دقیقه بخوانید

مزایا و معایب تفکر انتقادی را بشناسید

امروزه این مهارت بیش از گذشته اهمیت دارد. حتی زمانی که به دنبال شغل هستید، ممکن است تفکر انتقادی را به عنوان یکی از الزامات شغلی در آگهی های شغلی مختلف ببینید. اما چرا اینقدر مهم است؟

  • تفکر انتقادی کاربردهای گسترده ای دارد. زمانی که فردی بتواند به این روش شفاف و منطقی فکر کند، نه تنها در زندگی شخصی خود موفق خواهد بود، بلکه در محیط کار، به ویژه در پست های رهبری که نیازمند حل مسئله قوی و تفکر منطقی است، بسیار موثر خواهد بود.
  • تفکر انتقادی منجر به توسعه و گسترش علوم مختلف می شود. داشتن این نوع تفکر یکی از مهم ترین مهارت هایی است که دانشمندان بزرگ از آن برخوردارند. زیرا می توانند با دیدی باز مسائل و مشکلات مختلف را شناسایی کنند، اطلاعات و یافته ها را به دست آورند و سعی کنند بهترین راه حل را برای حل مشکلات بیابند.
  • تفکر انتقادی یکی از پایه های دموکراسی است. در جوامعی که شهروندان این گونه فکر می کنند، مشکلات اجتماعی سریعتر شناسایی می شوند و راه حل های بهتری برای مشکلات پیدا می شود. در چنین جوامعی مردم با تفکر درست خود به کمک دولت ها می آیند و حتی کاستی های دولت را شناسایی و گوشزد می کنند.

نکات منفی این طرز تفکر اگر نگوییم قابل اغماض اندک است. یکی از معایب این نوع تفکر کمبود خلاقیت است. برخی معتقدند چون تفکر انتقادی با پیروی از اصول منطقی و چارچوب های خاصی شکل می گیرد، راه را برای خلاقیت می بندد.

از جمله اینکه افراد باید مراقب باشند که آنقدر مشغول فکر منطقی نباشند که از رشد ظرفیت های عاطفی و عاطفی خود غافل شوند. به عبارت دیگر مهارت های عاطفی و هوش هیجانی باید در کنار رعایت چارچوب های اصولی و منطقی تقویت شود.

علاوه بر تفکر انتقادی، تفکر استراتژیک نیز می تواند به شما در رسیدن به اهدافتان کمک کند. این مقاله را از دست ندهید.



مطالعه پیشنهادی: تفکر استراتژیک، قطب نما موفقیت

آخرین کلمه

تفکر انتقادی مهارتی ارزشمند است که نه تنها در فراز و نشیب های زندگی، بلکه در زندگی حرفه ای و تحصیلی نیز حائز اهمیت است. تفکر انتقادی به معنای تجزیه و تحلیل و بررسی کامل حقایق و شواهد و درک کامل و عمیق یک سوال یا مشکل است.

سوالات متداول


تفکر انتقادی چیست؟

تفکر انتقادی یعنی داشتن توانایی تجزیه و تحلیل فعال و دقیق اطلاعات و رسیدن به یک قضاوت منطقی. باید با بررسی تمامی اطلاعات و داده ها، حقایق و مشاهده تمامی شواهد و پدیده ها به این قضاوت رسید.


چگونه تفکر انتقادی را در خود تقویت کنیم؟

مهارت های تفکر انتقادی را می توان با افزایش خودآگاهی، تقویت مهارت های شنیداری، جامعیت و دیدگاه سنجی و پرسشگری تقویت کرد.