تند خوانی چیست؟و چرا باید تندخوان باشیم؟


تند خوانی یا Speed reading چیست؟

تند خوانی مهارتی است که با استفاده از آن می توان سرعت مطالعه ی خود را افزایش داد و حجم بیشتری از کتاب یا متن را در زمان مشخص مطالعه کرد.
برای مثال اگر شما با سرعت مطالعه عادی خود یک صفحه کتاب را در 90 ثانیه می خوانید با استفاده از تکنیک های تندخوانی می توانید همان متن را در مدت 30 ثانیه مطالعه کنید.

در حقیقت تندخوانی به مفهوم امروزی مدیون تلاش های خانم ایولین وود(Evelyn Wood) است که با تلاش های بسیار زیاد ایشان این مهارت در دنیا گسترش یافت.

تند خوانی و داستان تند خوانی یاد گرفتن من

تند خوانی،مهارتی که مدت ها بود دلم می خواست آن را یاد بگیرم، از سال 91 که اولین کلاس حضوری تند خوانی را رفتم و در آن کلاس به ما یک بسته ی غیر حضوری پیشنهاد شد و آن بسته را خریدم و خیلی خوشحال از این که با این بسته دیگر تند خوان می شوم راهی خانه شدم، سی دی را در ستگاه قرار دادم و تمرینات را دیدم، راستش کمی هم تمرینات را انجام دادم و بعد دیگر سرد شدم و آن بسته و تمریناتش را رها کردم.مثل کاری که هر روز بسیاری از افراد انجام می دهند و در نیمه ی راه موفقیت نا امید می شوند و دست از تمرین و تلاش برمی دارند.

بعد از آن هم چندین بار نرم افزار های مشابه را تهیه کردم و هر بار هم به دلیلی نتوانستم ادامه دهم (بهتر است بگویم هر بار به بهانه ای نتوانستم به تمرین کردن ادامه دهم). نرم افزار های زیادی را بررسی کردم و اغلب نرم افزارهای تند خوانی یا دقیقا مشابه خارجی بودند، یا همان نرم افزار بودند که متن های فارسی به آن اضافه شده بود. خلاصه هر بار از 60 هزار تومان تا حدود 500 هزار تومان هزینه کردم برای هر کلاس و کارگاه اما نتیجه نمی گرفتم.

در این مقاله قصد دارم تند خوانی را به شما معرفی کنم و روش های  و تکنیک های تندخوانی را توضیح دهم تا اگر کسی فرصت یا شرایط شرکت در کلاس ها را نداشت بتواند به درصد بالایی از محتوای کلاس های تند خوانی که در سراسر کشور برگزار می شود دسترسی داشته باشد.

قبل از هر چیز به نظر من بهتر است که به این سوال پاسخ دهیم:

آیا تندخوان شدن و درک مطلب با تندخوانی ممکن است؟

نظر عده ای از افراد این است که تندخوانی تاثیری ندارد، آن ها برای اثبات این حرف خود دلایلی هم دارند، مثالا می گویند که ما متن را آرام می خوانیم چون می خواهیم آن را کامل متوجه شویم و تندخوانی و افزایش سرعت مطالعه باعث می شود که دقت ما در مطالعه و درک مطلب کم شود.
به بیان بهتر آن ها می گویند که با افزایش سرعت مطالعه مغز انسان توان درک این حجم از مطالب را با سرعت بالا ندارد و نمی توان مطالب را با سرعت بالا مطالعه کرد و همزمان آن ها را متوجه هم شد.

دکتر استانیسلاس داهاین(Stanislas Dehaene) متخصص علوم اعصاب شناختی می گوید به ادعای های مطالعه بالای 1000 کلمه در دقیقه باید با دیده تردید نگاه کرد(1)

در نگاه اولیه این استدلال به نظر درست می آید اما وقتی دقیق تر به پاسخ سوال می اندیشیم به دو موضوع بر می خوریم:

مورد اول: آیا ما اصلا برای تندخوانی تعلیم دیده ایم و تمرین کرده ایم؟

قسمت زیادی از تندخوانی نیز مانند هر مهارت دیگری آموختنی است، شما نمی توانید با یک بار کلاس کاراته رفتن خودتان را یک ورزشکار حرفه ای بنامید یا این که نمی توانید با یک بیت شعر گفتن خود را شاعر بنامید. برای رسیدن به هر کدام از این سمت ها باید مدت زمان مشخصی را از چند ماه تا چند سال را تمرین کرد تا به آن مهارت دست پیدا کرد.

تندخوانی هم دقیقا مانند سایر مهارت ها است، با یک بار تمرین کردن آموزه های تندخوانی نمی توان خود را تند خوان دانست و باید مدت ها تلاش و تمرین منظم کنیم تا این مهارت در وجود ما نهادینه شود.

مورد دوم: همان طور که یکی از ایرادهایی که از تندخوانی گرفته بودند این بود که وقتی اطلاعات را با سرعت بیشتری وارد مغز می کنیم مغز ظرفیت پردازش آن همه اطلاعات را به صورت همزمان ندارد، اما مغز انسان یک ظرفیت خاص پردازش دارد که اگر با سرعت کمتر از میزان پردازش حرکت کنیم،تمرکز حواس ما پرت می شود و نمی توانیم روی مطالعه تمرکز کافی و اصولی داشته باشیم .

همانطور که به گفته دکتر استانیسلاس داهاین در ابتدا مقاله اشاره کردیم سرعت مطالعه بالای هزار کلمه در دقیقه باید با دیده تردید نگاه کرد اما ما اصلا منظورمان هزار کلمه در دقیقه نیست، اگر شما بتوایند سرعت مطالعه خودتان را به 400 الی600 کلمه در دقیقه ارتقا دهید پیشرفت بسیار زیادی در تندخوانی کرده اید. در حقیقت اغلب افراد سرعت مطالعه ای بین 200 الی 250 کلمه در دقیقه دارند.

در مورد سرعت مطالعه و میزان حواس جمعی مثال رانندگی بسیار مناسب است ، برای مثال وقتی شما با سرعت 30 کیلومتر در ساعت حرکت می کنید، می توانید به راحتی به منظره های اطراف بنگرید و حتی در هنگام رانندگی یک چایی هم میل کنید، اما وقتی سرعت شما به 120 کیلومتر می رسد، دیگر فرصت توجه به جزئیات و عواملی که حواستان را پرت کند را ندارید و یه صورت متمرکز به جاده و مسیرتان و هدایت خودرو می اندیشید.

تند خوانی هم همین است، اگر با سرعت کمی مطالعه کنید مدام حواستان پرت می شود، اگر با سرعت زیادی مطالعه کنید احتمال دارد چپ کنید و چیزی متوجه نشوید، اما اگر با سرعت مناسب و بهینه رانندگی کنید، سریع و سالم به مقصد می رسید.

چرا تند خوانی مهم است؟

تند خوانی یکی از مهارت های ضروری در راه موفقیت است. اغلب افراد موفق جهان را که می بینیم، عادات به مطالعه دارند. در جهان امروز که سرعت تغییرات بسیار بالا رفته اگر شما بخواهید در زندگی و کسب و کار خود موفق شوید باید مطالعه ی بالایی داشته باشید.

آیا حتما باید تند خوانی را یاد بگیریم؟

قطعا نمی شود برای همه نسخه یکسان پیچید و گفت که همه باید تندخوانی را یاد بگیرند و فردی که تندخوانی بلد نیست نباید موفق شود، قطعا این دیدگاه اشتباه است. یادگیری مهارت تندخوانی مثل یادگیری سایر مهارت های دیگر برای فرد مفید خواهد بود و فایده هایی هم دارد اما قرار نیست همه تندخوان شوند یا این که همه افراد موفق جهان تندخوان هستند و هر کسی که می خواهد موفق شود باید تندخوان شود!
مهارت تندخوانی هم مانند سایر مهارت ها است، اگر شما احساس می کنید که نیاز دارید با سرعت بیشتری مطالعه کنید بهتر است که این مهارت را یاد بگیرید.

آیا با تندخوانی می توان مسیر یادگیری را کوتاه کرد؟

با تندخوانی می توان به صورت بهینه تر مطالعه کرد و در زمان کمتر مطالب بیشتری را مطالعه کرد اما باید توجه داشته باشیم که با تندخوانی نمی شود همه امور مربوط به یادگیری را آسان کرد و در حقیقت تندخوانی چراغ جادو نیست که به فرد کمک کند هر مطلبی را یاد بگیرد.

کتاب ها و درس هایی که نیاز به تحلیل و درک دارند را نمی توان تندخوانی کردو در حقیقت برای یادگیری این نوع درس ها نیاز به تمرین و درک است و گاهی باید سرعت مطالعه را هم کاهش داد و میزان تمرین را افزایش داد تا بتوانیم عمیق تر موضوعات را یاد بگیریم.

به صورت کلی از تندخوانی عمدتا برای مرور سریع نوشته ها و نامه ها، خواندن گزارش های کاری و مطالب روزنامه و کتاب ها و متن هایی که نیاز به درک و تحلیل و محاسبه بالایی ندارند استفاده می شود.

اگر بخواهیم جمع بندی داشته باشیم که آیا ارزش دارد که برای یادگیری تندخوانی وقت صرف کنیم؟
به شما قاطعانه می گویم یادگیری تکنیک های تندخوانی کمک بسیاری زیادی به شما در زندگی می کند.

آمار جالب تندخوانی:
هوارد برگ Howard Berg تندخوان ترین مرد دنیا است و با سرعت باور نکردنی مطالعه می کند و سلطان تندخوانی در دنیا است. سرعت هوارد برگ به اندازه ای بالا است که اصلا قابل باور نیست. او 300 صفحه کتاب را در 5 دقیقه می خواند.

هوارد برگ اسطوره تندخوانی

واقعا این عدد باور کردنی نیست. هوارد برگ 25000 کلمه را در یک دقیقه می خواند. البته پرواضخ است که قرار نیست همه تا این حد تندخوان شوند، در حقیقت خواندن یک دهم این مقدار در دقیقه هم بسیار زیاد و غیر قابل باور است. ما می خواهیم به سرعت مطالعه مناسب بین 600 الی 800 کلمه برسیم.

 

چند راهکار برای افزایش سرعت مطالعه

خط بردن : هنگام مطالعه با وسیله ای مانند خودکار، مداد یا حتی انگشتان دست خودتان زیر خطه هایی که مطالعه می کنید را نشان دهید. این حرکت ساده باعث افزایش سرعت مطالعه شما می شود. یعنی دقیقا مانند کودکانی که تازه خواندن را یادگرفته اند با انگشت کلماتی که مطالعه می کنید را نشان دهید و انگشت یا خودکارتان را در زیر کلمات حرکت دهید.

این تمرین ممکن است در ابتدا انجام حواس شما را پرت کند اما بعد از مدت کوتاهی برایتان عادی می شود و متوجه می شوید که چقدر سرعت مطالعه تان نسبت به قبل بیشتر شده.

عبارت خوانی به جای کلمه خوانی: اغلب ما در مطالعه کلمه کلمه می خوانیم، یعنی به ترتیب هر کلمه را پشت سر هم می خوانیم، برای تندخوان شدن پیشنهاد می شود که هر خط را به چند عبارت تقسیم کنیم و عبارت خوانی کنیم. یعنی به جای این طور خواندن:

من

این

متن

را

می خوانم

اینطور بخوانیم : ( من این متن را می خوانم)

این عبارت خوانی باعث افزایش سرعت ما در مطالعه و بهتر درک شدن اطلاعات توسط مغز می شود.

به عقب برنگردید: به عقب برگشتن یعنی وقتی شما در حال مطالعه هستید لحظه ای مکث کنید و سپس از چند عبارت قبل را از سر خط شروع به خواندن کنید. دست از این کار بردارید اگر قسمتی از متن را متوجه نشدید به عقب برنگردید به جای آن سعی کنید یک بار دیگر متن را کامل و با سرعت بخوانید. این کار هم کمک می کند بهتر یاد بگیرید و هم کمک می کند که در هنگام مطالعه حواس جمع تر باشید و با تمرکز بیشتری مطالعه کنید. چون می دانید اگر قسمتی را متوجه نشدید نمی توان به عقب برگشت و باید یک بار دیگر کامل متن را مطالعه کنید.

مکث نداشته باشید: سعی کنید در هنگام مطالعه تا حد امکان مکث های بین خواندن متن و مکث هایی که در ابتدا هر خط یا پاراگراف دارید را کم کنید. این کار باعث می شود در مدت زمان کمتری بیشتر مطالعه کنید. یعنی اگر قبلا با مکث کردن در 30 دقیقه 20 صفحه کتاب می خواندید ، می توانید با حذف مکث هایتان در 30 دقیقه 30 صفحه کتاب بخوانید و این بسیار به پیشرفت شما کمک می کند.

عواملی که باعث کاهش سرعت مطالعه می شوند:

کم گردن خطوط: احتمالا برای شما هم پیش آمده که کتابی را مطالعه می کنید و ناگهان بین خطوط گم می شوید، نمی دانید که دقیقا در حال مطالعه کدام خط از پاراگراف بودید و مجبور می شوید که برگردید و از ابتدا پاراگراف یا ابتدا صفحه مجدد شروع به خواندن کنید. این گم شدن بین خطوط باعث کاهش سرعت مطالعه می شود.

بلندخوانی و لب خوانی و دورن خوانی: احتمالا شما هم افرادی را دیده اید که برای این که متنی را خوب متوجه شوند آن را بلند بلند می خوانند به این فرایند بلندخوانی می گویند. 
در لب خوانی افراد لب هایشان تکان موی خورد اما از آن ها صدایی خارج نمی شود، دقیقا مانند برخی خوانندگان که یک در مراسم های خاص می کروفن را جلو دهان خود می گیرند و لب می زنند.
فرایند درون خوانی هم دقیقا مانند لب خوانی است با این تفاوت که در این مرحله فرد لب هایش هم تکان نمی خورد اما مانند خواندن با صدای بلند تمام فرایند های خواندن را بدون صدا در ذهن تکرار می کند. 
عوامل معرفی شده در بالا باعث می شوند سرعت خواندن به شدت پایین بیاید. رفع کردن این عوامل در برخی مواقع نیاز به تمرین زیاد دارد اما امکان پذیر است. انتظار تغییر فوری را نباید داشته باشید.